پیوند اعضا
پیوند اعضا
در حال حاضر پیوند اعضا یکی از روشهای درمانی و حیات بخش است که باید مواظب عوارض بعدی آن بود.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران- واحد علوم پزشکي تهران، عوارض چشمی یکی از عوارض مهم پس از پیوند اعضا در بزرگسالان است به طوری که پس از پیوند کلیه، آب مروارید ثانوی به میزان 25 تا 50 درصد بروز می کند.
عفونت های فرصت طلب چشمی پس از پیوند کلیه و مغز استخوان 3/1 تا 5 درصد گزارش شده است.
در حال حاضر پیوند اعضا و مغز استخوان و سلولهای بنیادی خون ساز برای درمان بیماریها و بدخیمی های اطفال رو به افزایش است. پیشرفت در روشهای جراحی و ظهور کاربرد داروهای ایمونوساپرسیو به ازدیاد طول عمر بیماران کمک زیادی کرده است.
گزارشات محققان حاکی از آن است که پس از پیوند، باید مواظب ظهور عوارض چشمی و عفونتهای فرصت طلب قارچی و ویروسی شبکیه، آب مروارید و آب سیاه بود.
رئيس مركز مديريت پيوند و بيماري‌هاي خاص وزارت بهداشت با اعلام اين‌كه بيشترين آمار پيوند در كشور مربوط به پيوند كليه است، خبر داد که حدود 50 درصد بيماران كليوي در سال پيوند كليه مي‌شوند اما شمار بيماران مبتلا به نارسايي كليه در طي چهار سال آينده دو برابر مي‌شود و درمان اين بيماران با توانايي فعلي علمي و مادي كشور ممكن نخواهد بود. دكتر ميترا مهدوي مزده در سمينار تازه‌هاي پيوند كليه كه ماه گذشته در بيمارستان امام خميني برگزار شد، عنوان کرد: «در حال حاضر در چارچوب اجرايي پيوند اعضا در سراسر كشور وزارت بهداشت، مسؤوليت پيگيري، تأمين كاستي‌ها و امكانات لازم براي بيماران كليوي و پيگيري پروتكل‌هاي اجرايي را در سراسر كشور برعهده دارد و هدف، ايجاد يك شبكه پيوند موفق در سراسر كشور است.» بنا بر گفته دکتر مهدوی مزده، پيوند اعضا در سطح كشور در حال گسترش است اما مهم‌ترين مشكلي كه در اين زمينه وجود دارد مسأله پيوند كبد است كه تنها در دانشگاه علوم پزشكي شيراز انجام مي‌شود. وي با اشاره به اين‌كه دانشگاه علوم پزشكي تهران نيز در رابطه با انجام پيوند كبد در تلاش است، گفت آمار پيوند اعضا در كشور نشان مي‌دهد كه شمار افراد متقاضي براي اهداي عضو و بافت افزايش يافته است. با اين وجود هنوز در سطح تخصصي مشكلاتي از قبيل كمبود دستگاه‌هاي تخصصي بهتر در پيوند اعضا وجود دارد و نياز علمي كشور است كه بتواند از بهترين راه‌هاي درمان براي بيماران نيازمند به پيوند عضو استفاده كند. رئيس مركز مديريت پيوند وزارت بهداشت، مشكل جدي را در شرايط فعلي هزينه بالاي جلسات درماني حتي بدون دارو كه حدود 80 ميليارد تومان است خواند و گفت شمار بيماران نيازمند به پيوند عضو روزبه‌روز بيشتر مي‌شود در حالي كه كاستي بودجه در زمينه پيوند اين عضو ثابت است. وي همچنين افزود: «در حالي كه در سال‌هاي مختلف فقط 8 تا 9 بخش به بخش‌هاي دياليز در سراسر كشور اضافه شده است، شمار بيماران دياليزي از 400 به 700 نفر در سراسر كشور رسيده و با وجود اين‌كه پيوند كليه رو به رشد است ولي نمي‌تواند طي چهار سال در سطح كشور دو برابر شود.» دكتر مهدوي تصريح كرد که براي افزايش توان علمي و پاسخگويي به نياز بيماران در سطح كشور بايد روي پيوند از جسد جدي‌تر كار شود و توسط وزارت بهداشت و مراكز دانشگاهي ارتباط بيشتري با افراد متخصص در زمينه پيوند كليه صورت گيرد. رئيس مركز مديريت پيوند وزارت بهداشت در خاتمه تأكيد كرد که افزايش فرهنگ استفاده از اعضاي بيماران دچار مرگ مغزي و استفاده بهينه از اين اعضا توسط مراكز پيوند، از خريد و فروش كليه تا ميزان زيادي پيشگيري مي‌كند.
اما پیوند کلیه یک عمل جراحی است که در آن یک کلیه سالم با کارکرد خوب جای گزین کلیه کسی که مشکل و نارسانی شدید کلیه دارد، میشود.
این نوع عمل که در سالهای بعد از دهه هشتاد بسیار معمول شده است در 85% موارد موفقیت آمیز است و در صورت پس زدن یا وجود اشکال می‌توان آن را دوباره با دهنده دیگری تکرار کرد. بهترین فایده عمل رها شدن بیمار از دیالیز پی در پی و امکان زندگی آزادانه و راحت است. حدود یک سوم تا نیمی از بیماران کلیوی شرایط انجام پیوند را دارند. کلیه لازم برای پیوند از دو طریق تهیه میشود: از طریق دهنده زنده یا مرده در مورد دهنده های زنده، استفاده از کلیه خویشاوندان معمولاً به دلایل ژنتیکی جواب بهتری می‌دهد. اما دهنده مرده، اشخاصی هستند که دچار سانحه و فوت ناگهانی یا مرگ مغزی شده اند. اعضای حیاتی این اشخاص در صورت رضایت کتبی خودشان ( به صورت عضویت در گروه های اهدای اعضا) یا خانواده شان در محلولهای خاصی نگه داری میشود و به چندین انسان دیگر، زندگی تازه ای می‌بخشد. حدود دو سوم کلیه های پیوندی از این راه تهیه میشود.
یک کلیه به تنهایی می‌تواند نیاز بدن را برآورده کند. همانطور که دیدید کلیه های قبلی بیمار در جای خود باقی می‌مانند، مگر اینکه وجودشان ایجاد عفونت یا فشار خون بالا بکند یعنی در کار عضو جدید بدن اخلال کنند. به محض وصل شدن به رگهای خونی کلیه جدید شروع به تصفیه خون می‌کند. اما لازم است بیماران از داروهای مخصوصی استفاده کنند که سیستم ایمنی بدنشان را ضعیف می‌کند. چون همان طور که می‌دانید وظیفه دستگاه ایمنی مقابله با هر جسم خارجی ای است که وارد بدن ما میشود. اگر این دستگاه بتواند کار خودش را به خوبی انجام بدهد، همه زحمات گروه پزشکی هدر رفته و به اصطلاح "پیوند پس زده" میشود. برای همین بیماران پیوندی باید بعد از عمل تا چند هفته در بیمارستان تحت نظر باشند. اما خوب اکثر آنها بیمارستان را با یک عضو جدیأ و به امید زندگی بهتر ترک می‌کنند
|
نخستین پیوند سلول های بنیادی کبد در کشور به همت مرکز تحقیقات بیماریهای گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با موفقیت بر روی یک بیمار مبتلاء به نارسایی کبد انجام شد . دکتر محمدرضا زالی ، رئیس مرکز تحقیقات بیماریهای گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اعلام این مطلب گفت : در این عمل با امکانات این مرکز سلول های بنیادی بیماری را از مغز استخوان جدا کردیم و در مراحل مختلف کشت سلولی در مدت 20 روز ، این سلول ها را به سلول کبدی تبدیل کردیم و با مطالعه روی بیمار که خانمی 50 ساله بود ، در ورید باب تزریق شد و هم اکنون که سه هفته از این عمل میگذرد حال بیمار به مراتب بهتر است و از نظر تست های آزمایشگاهی بهبودی قابل توجهی حاصل شده که این مشوق خوبی است تا این گونه فعالیت ها را گسترش دهیم و آرزومندیم برای بیماران کبدی که جز پیوند ، درمانی وجود ندارد این عمل را انجام دهیم .
وی خاطر نشان کرد : از بدو تاسیس این مرکز هدفمان کاربردی کردن نتایج تحقیقات در بستر بهداشت و درمان بوده و طی چند سال گذشته به نحوی برنامه ریزی شده که در کنار بخش فوق تخصصی مخصوص بیماران صعب العلاج گوارش و کبدی کشور یک آزمایشگاه مجهز تحقیقاتی با تکنولوژی روز وجود داشته باشد که خوشبختانه این مهم به تدریج به ثمر رسیده که پیوند سلول بنیادی مغز و استخوان به کبد بیماران مبتلاء به نارسایی کبد ( سیروز ) از نمودهای آن است .
دکتر زالی تصریح کرد : خوشبختانه تکنولوژی جدید توانسته بخش مهمی از بیماران هپاتیت B,C و سایر بیماریهای مزمن کبدی را تشخیص زودرس از پیشرفت آن به سمت نارسایی جلوگیری کند که این مهمترین اقدام پزشکی است و گاهی اوقات بیماران متوجه این مساله نیستند و موقع مراجعه به مرحله نارسایی حاد کبد رسیده اند که برای آنان دو راه وجود دارد یکی پیوند کبد که در ایران با مشکلات فراوانی روبروست و دومی پیوند سلول های بنیادی به کبد که این بخش تازه کاربردی شده و در مرحله تجربی است اما امیدهای زیادی را ایجاد کرده است .
دکتر فرامرز درخشان فوق تخصص گوارش و کبد نیز با اشاره به این که سلول های بنیادی در علم پزشکی ، انقلابی را ایجاد کرده است ، اظهار داشت : پیوند سلول های بنیادی در ایران چند سالی است که انجام میشود و با توجه به این که در ایران بیماران هپاتیت B زیاد هستند و 5% افراد ما دارای این ویروس هستند به دلیل مسائل ویروسی اکثر بیماران کبدی به سیروز تبدیل میشوند که عمل پیوند سلول بنیادی به کبد فعلا برای افرادی که بیشتر از شش ماه شانس زندگی ندارند و با رضایت خود بیمار صورت میگیرد .
مضاف بر این که چون این عمل از طریق تزریق سلول به باب ورید صورت میگیرد و همگان نمیتوانند این عمل را انجام دهند . به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، عمل پیوند کبد در خارج کشور با 000/150 دلار و در ایران حداقل با 40 میلیون تومان و با حمایت دولت انجام میشود اما عمل پیوند سلول های بنیادی با هزینه یک میلیون تومان قابل انجام است . اولین پیوند سلول های بنیادی کبد در ایران با همکاری دکتر محمدرضا زالی ، دکتر بابک نوری نیر ، دکتر پدرام خرازی ها ، دکتر فریور فرزانه و دکتر مسعود سلیمانی ( از شرکت فن آوری بن یاخته ) انجام شده است .
منابع:
http://www.miladhospital.com/html/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=146
http://www.bpums.com/bimariha/govareshi/siroz.htm