فرینا

کليد هاي محدود کننده

کليد محدود کننده(LIMIT SWITCH) که گاهي ميکرو سويچ نيز ناميده مي شوند،کليدي است که براي قطع و وصل يک حرکت خطي يا دوراني و يا تعويض جهت دوران يک متحرک به کار مي رود.

اين کليد اهرمي دارد که وقتي دسته متحرک به آن برخورد مي کند کنتاکتي را قطع مي نمايد. کنتاکت مذبور خود عامل فرماني است براي ماشيني که هدف کنترل آنست.چنانچه از اسم اين کليد بر مي ايد کليد ياد شده براي محدود کردن حرکت متحرک ها به کار مي رود.مثلا در يک چرثقيل سقفي که در چند جهت حرکت مي کند وقتي متحرک به انتهاي هر قسمت از مسير خود ميرسد،يک کليد محدود کننده مدار رفت را از کار انداخته و مدار برگشت را مهيا ميسازد.

مطلب مهمي که بايد در کاربرد اين کليد ها در نظر گرفت وضعيت کنتاکت ها در موقع وارد آمدن نيرو به اهرم آنها است.کارخانه هاي سازنده اين وضعيت را بر حسب تعغير طولي يا زاويه اي اهرمشخص مي نمايند.

انواع ليميت سويچ ساده

1-کليد محدود کننده فشار انتهايي

2-کليد محدود کننده اي قرقرهاي

3-کلي محدود کننده قرقره اييک طرفه از چپ

4-کليد محدود کننده قرقرهاي يک طرفه از راست

5-کليد محدود کننده قرقر ه اي دو طرفه

6-کليد محدود کننده آنتني دو طرفه

کليد تابع فشار(کليد هاي گازي)

اين کليد ها براي کنترل سطح گاز داخل مخازن و کمپرسورها،تنظيم فشار آب داخل لوله ها و روشن و خاموش کردن اتوماتيک اين دستگاه ها مورد استفاده قرار م گيرد.عامل فرمان اين کليد ،فشار گاز يا مايع داخل مخزن است.

عامل قطع و وصل اين کليد گاز مي باشد اصول کار آن بدين صورت است که که فشار گاز موثر بر هر صفحه نيرويي معادل F=P.A ايجاد مي نمايد(P فشار و A سطح مقطع صفحه است).در رله ها F باعث جابه جايي صفحه مي شود.اين جابه جايي از طريق يک اهرم منتقل شده و کنتاکتي را قطع و وصل مي نمايد.نيروي برگردان را فنر زير صفحه ايجاد مي کند.پس با انتخاب فنر هاي مختلف مي توان فشار هاي کم يا زياد را بر روي صفحه اثر داده و قطع و وصل کنتاکت را بطور دلخواه تنظيم نمود.

[align=center]کليد هاي شناور [/align]

کليد هاي شناور براي کنترل سطح آب يا مايهات داخل منبع ها،استخر ها و مخازن مورد استفاده قرار مي گيرد.ساختمان اين کليد از وزنه تعادل ،يک قسمت شناور و يک ميکرو سويچ تشکيل شده است.هنگامي که قسمت شناور را تنظيم مي کنند با تغير سطح مايع داخل مخزن شناور تغير مکان داده به ميکرو سويچ داخل کليد فرمان مي دهد و باعث قطع و وصل مدار مي شود.

چشم هاي الکتريکي(سنسورها)

اين کليد نوعي کليد فرمان دهنده است که بدون برخورد فيزيکي با دست يا هر وسيله ديگري توسط سيستم چشم الکتريکي از فاصله حداقل يک ميلي متر و حداکثر8متر واکنش نشان ميدهد و فرمان صادر مي کند همچنين به وسيله رله اي که در داخل آن به کار رفته ،کنتاکت هاي را باز مي کند يا مي بندد و در نتيجه به دستگا ه هاي مورد نظر فرمان ميدهد.از اين کليد در دستگاه هاي صنعتي و خطوط توليد استفاده فراوان مي شود.

رله زماني (تايمر)و انواع آن

يکي از وسايل فرمان دهنده مدار هاي کنترل اتوماتيک ،تايمر ها يا رله هاي زماني هستنند که وظيفه کنترل مدار را براي مدت زمان معيني بر عهده دارند.

اصول کار رله ها همانند کنتاکتور ها است با اين تفاوت که در رله ها:

1-تمام کنتاکت ها از لحاظ فرم ظاهري شبيه هم هستنند و در مدار هاي فرمان شرکت مي کنند .

2-کنتاکت ها بنا به مقتضيات کار ممکن است به طور لحظه اي يا با تاخير زماني قطع و وصل شوند . در اين صورت نام رله ،رله لحظه اي يا رله با تاخير زماني خواهد بود.

3-رله ها همچنين ممکن است داراي کنتاکت هاي لحظه اي يا با تاخير زماني باشند.البته منظور از تاخير زماني  فاصله زماني است که بين عمل کنتاکت (اعم از باز شدن يا بسته شدن) از لحظه اتصال سيم پيچ رله به ولتاژ به وجود مي آيد.

تا کنون در صنعت برق رله هاي زيادي ساخته شده اند که مشخصات مختلفي داشته  و هر يک براي کار بخصوصي مورد استفاده قرار مي گيرند.براي مثال در انتقال انرژي و حفاظت خطوط ،از يک رله خاص استفاده مي کنند.يک جور رله ديگر که مشخصات بخصوص ديگري دارد در صنعت نساجي و رله ديگر در جاي ديگر....

من چند رله را براي دوستان معرفي مي کنم که از مشهورترين و پر کاربد ترين رله ها هستنند البته اگر دوستان مي توانند رله هاي ديگري را معرفي کنند خيلي خوب ميشه

1-رله زماني موتوري يا الکترو مکانيکي

اين رله بر اساس ساعتي کار ميکند که محرک چرخ دنده هاي آن موتور آسنکرو سنکرو و بيشتر موتور با قطب چاکدار است مي باشد.اصول کار آن به اين صورت است که دور موتور توسط يک سيستم چرخ دنده کاهش مي يابد بطوري که در نهايت ،آخرين چرخ دنده کنتاکت را خيلي به آرامي با يا بسته مي کند. زمان شروع رله از لحظه راه اندازي موتور محسوب مي شود.

توسط اين رله مي توان زمان هايي از حدود ثانيه تا حدود ساعت ،و حتي روز و هفته تنظيم نمود.

محل ديسک در لحظه شروع به کار ،قابل تنظيم است و پس از تنظيم زمان آن (توسط زايده خارجي) و تغذيه تايمر ،موتور با دور ثابت به حرکت در مي آيد  و با گردش موتور ،زمان تايمر شروع مي شود. پس از گردش ،به علت برخورد با زايده ديسک ،متوقف مي شود  و به ميکرو سويچ داخلي فرمان مي دهد و کنتاکت هاي تايمر عمل مي کنند و به طور اتوماتيک قطع مي شوند و موتور يا هر وسيلهء ديگر از کار مي افتد.البته رله هاي جديدي است که هنگام عمل کنتاکت بازي را بسته و کنتاکت بسته اي را باز مي کند و مي توان موتوري را خاموش يا روشن کرد يا نيرو را از مو توري به موتور ديگر انتقال داد .

2-رله زماني الکترونيکي

از تايمر هاي الکترونيکي براي تنظيم زمان هاي کمتر از ثانيه تا چندين ثانيه استفاده مي شود. در ساختمان اين تايمر ها ،از مدار ها و اجزاي الکترونيکي استفاده مي شود.

در در نوعي از اين تايمر ها با شارژ و دشارژ شدن يک خازن بوبين يک رله کوچک تحريک مي شود. اصول ساختمان رله الکترونيکي بر مبناي مدار RC (خازن و مقاومت)و بر حسب تاخير زماني استوار است .تنظيم اين نوع تايمر ها بستگي به مقاومت سر راه  خازن دارد.

در ساده ترين نوع تايمر الکترونيکي در تايمر نوع خازني ،رله هنگامي وصل مي شود که خازن شارژ بشود و ولتاژ دوسر آن برابر ولتاژ وصل رله گردد.پس از وصل رله ،با ذخيره شدن در خازن روي مقاومتي که توسط کنتاکت باز رله به دو سر خازن وصل مي شود تخليه مي گردد.در اين نوع با تعغير ظرفيت خازن مي توان زمان تايمر را تنظيم کرد.

3-رله زماني نيو ماتيکي

در اين رله ا خاصيت ذخيره سازي و فشردگي هوا استفاده مي شود .به اين ترتيب که رله هنگام رها شدن،خيلي راحت رها مي شود.

وقتي که بوبين تحريک قسمت متحرک را جذب مي کند ،اهرم،قطعه اي را که به شکل دم آهنگري است فشار خواهد داد .هواي دم از طيق سوپاپ يک طرفه خارج مي شود. وقتي که بوبين از تحريک خارج مي شود ،فنر دم را منبسط مي کند .دم از طريق سوپاپ تنظيم ،از هوا پر مي شود.سرعت انبساط دم در رابطه با پيچ تنظيم تفاوت مي کند وقتي که دم به حالت عادي برگشت ،کنتاکت ها عمل مي کنند.بنابراين به وسيله تنظيم کردن پيچ تنظيم ،عمل کردن کنتاکت ها را مي توان تعقير داد.کار اين زمان سنج شبيه تايمر موتوري است ؛با اين تفاوت که زمان سنج موتوري پس از تنظيم و وصل بوبين آن به ولتاژ شروع به کار مي کند،ولي زمان سنج نيو ماتيکي پس از قطع بوبين آن از ولتاژ شروع به کار مي کند.

4-رله زماني بي متال يا حرارتي (تايمر حرارتي)

اين نوع تايمر با استفاده از خاصيت بي متال کار مي کند و در انواع رله ذوب شونده ،رله حرارتي بي متال  و رله حرارتي منعکس کننده ميله اي ساخته مي شوند.زماني که  جريان از بي متال عبور مي کند گرم ميشود و پس از مدتي در اثر تعقير شکل عمل کرد مدار را قطع يا وصل ميکند.دقت اين نوع تايمر زياد نيست  و آب و هواي محيط بر روي آن اثر مي گذارد به طور کلي مي توان رله هاي زماني را به دو دسته تقسيم کرد:

الف-رله هاي تاخير در وصل(ON-DELAY) :به رله اي گفته مي شود که بايد به رله انرژي داده شود  و سپس رله عمل کرده کنتاکتي را باز يا بسته کند؛مثل رله زماني موتوري.

ب-رله تاخير در قطع(OFF-DELAY) :به رله اي گفته مي شود که بعد از قطع شدن انرژي عمل کرده کنتاکتي را باز يا بسته کند؛مثل رله نيو ماتيکي.

5-رله زماني هيدرو ليکي

در اين رله ها از سيستم هيدرو ليکي جهت تاخير در مدار استفاده مي شود. طرز کار آن طوري است که وقتي جريان برق به رله وصل مي شود ،مقداري روغن در داخل آن جابهجا مي شود.

براي بازگشت روغن به مکان اوليه زماني لازم است که اين زمان را به عنوان زمان تايمر در نظر ميگيرند.اين رله ها را در مدارهاي مختلف به کار مي برند.اگر کسي از دوستان توضيح بيشتري در ارتباط با اين رله دارد لطفا ارائه بده تا مطالب کامل تر شود.

ترموستات

ترموستات نوعي رله حرارتي است که در مقابل حرارت محيط حساس بوده و عمل ميکند.اين وسيله در دستگاه هاي مختلف صنعتي کاربرد فراوان دارد  و وظيفه تعادل حرارتي دستگاه را بر عهده دارد.در صورتي که درجه حرارت از حد تنظيمي فراتر رود ،کليد عمل کرده يک کنتاکت باز را مي بندد و يا کنتاکت بسته اي را باز مي کند.از ترموستات بيشتر در وسايل حرارتي و برودتي مانند شوفاژ،يخچال،و چيلر استفاده مي شود.

کليدهاي تابع دور(گريز از مرکز)

کليد هاي تابع دور در بعضي الکترو موتورهاي يک فاز جهت خارج کردن سيم پيچ کمکي از مدار و در موارد ديگر مانند ترمز جريان مخالف به کار مي رود.ساختمان آنها از يک محور و دو وزنه تشکيل شده که به وسيله يک طوق و يک فنر حول محور حرکت مي کند و با زياد و کم شدن سرعت موتور يا وسيله چرخنده ،وزنه هاي دو طرف به محور نزديک يا دور مي شود ؛به اين ترتيب طوق روي محور حرکت مي کند و باعث قطع و وصل کليد مي شود.