آسیب رباط صلیبی(متقاطع) قدامی
آسیب رباط صلیبی(متقاطع) قدامی (مبحث زانو درد (
درد زانو و آسیبهای ورزشی زانو در ورزشکاران شایع است .زانو بعد از مچ پا شایع ترین محل صدمات ورزشی است.صدمات رباط صلیبی قدامی یکی ازعلل شایع زانودرد حاد و مزمن است.جراحات این رباط مهم زانو عمدتاً ناشی از کاهش ناگهانی سرعت در هنگام دویدن و صدمات ورزشی تماسی که جزء چرخشی روی زانو دارند می باشد. همچنین ورزشهای تماسی می توانند ثانویه به کشیده ش دن زانو, اعمال نیروهایی از سمت خارج به داخل زانو و یا باز شدن بیش از اندازه زانو (Hyper extension ) سبب صدمه دیدگی رباط صلیبی قدامی ( ACL ) شوند.
صدمه دیدگی رباط ACL در سطح یکسانی از فعالیت در زنان بیشتر رخ می دهد و درصد قابل ملاحظه ای از صدمات زانو را تشکیل میدهد. حداقل 50% از افراد با آسیب ACL دچار آسیب همراه در منیسک زانو می شوند که منیسک خارجی مستعدتر به آسیب دیدگی است ( البته در آسیب دیدگی حاد ). در آسیب های مزمن رباط ACL معمولاً منیسک داخلی است که دچار آسیب همراه می شود. سالانه در آمریکا 95000 پارگی رباط ACL گزارش می شود.
رباط صلیبی قدامی زانو ( ACL ) برای پایداری مفصل زانو در هنگام دویدن, پرتاب پا و ... بسیار حیاتی است. زانویی با آسیب دیدگی رباط ACL بسیار برای صدمه دیدگی در منیسک و تغییرات تخریبی ( آرتروز ) مستعد است.
فرکانس
در آمریکا سالیانه 200000 آسیب مرتبط با ACL ایجاد می گردد که 95000 مورد آن پارگی رباط صلیبی قدامی است. همچنین سالیانه حدود 100000 بازسازی رباط توسط جراحی انجام می شود.
بروز آسیب به این رباط در ورزشهایی مثل فوتبال, بسکتبال و اسکی بیشتر است.
همچنین احتمال ایجاد این آسیب در زنان 7/9- 5/2 برابر مردان است ( در سطح یکسانی از فعالیت )
آناتومی کاربردی
رباط صلیبی قدامی در عقب به لبه خلفی داخلی کوندیل خارجی ران اتصال دارد سپس در داخل کپسول مفصل ران به سمت پائین, جلو و داخل رفته کمی پهن تر شده و به حفره ای در جلو و خارج استخوان درشت نی اتصال می یابد. این رباط دو باند دارد. باند جلویی داخلی که در هنگام خم شدن زانو کشیده و در هنگام باز شدن زانو شل است و باند خلفی خارجی که در هنگام باز شدن زانو کشیده و در هنگام خم شدگی زانو شل است.
رباط ACL از شاخه خلفی عصب مربوط به درشت نی عصب می گیرد و سبب ایجاد حس عمقی در زانو می شود.
بیومکانیک ورزشی
85% از مقاومت در مقابل حرکت به جلوی استخوان درشت نی نسبت به استخوان ران را در محل مفصل زانو را ACL تامین می کند و سبب پایداری زانو در هنگام ایست ناگهانی می شود. حداکثر مقاومت ACL زمانی است که زانو در حالت کاملاً باز قرار دارد.
همچنین رباط صلیبی قدامی در محدود کردن میزان چرخش درشت نی هم نقش دارد و هنگامی که زانو کاملاً باز است در مقابل نیروهای وارد به زانو از داخل و خارج زانو را محافظت می کند و پایداری آنرا به کمک رباطهای جانبی زانو حفظ می کند.
هنگامی که ACL صدمه ببیند ترکیبی از حالت حرکت به جلوی درشت نی نسبت به ران و چرخش به خارج و داخل بیش از حد استخوان درشت نی رخ می دهد.
متوسط قدرت رباط صلیبی قدامی در برابر کشش حدود 2160 نیوتن می باشد که این مقدار بطور قابل ملاحظه ای کمتر از متوسط توان رباط صلیبی خلفی و تقریباً نصف رباط جانبی داخلی زانو است.
شرح حال
با یک شرح حال مناسب که تاکید آن بر مکانیسم آسیب و شناسایی آسیب های احتمالی قبلی است و معاینه مناسب می توان در اغلب موارد آسیب ACL را تشخیص داد.
• در ورزشهای غیر تماسی:
- یک صدای تق همراه با آسیب ACL شنیده شده یا خیر. معمولاً این صدا هنگامی که فرد ناگهان تغییر مسیر داده یا ناگهان در هنگام دویدن ایستاده است و یا در هنگام افتادن روی پا بعد از پرش شنیده شده و بدنبال آن التهاب ایجاد شده است.
- در خلال چند ساعت خون در مفصل تجمع پیدا کرده است.
- فرد معمولاً نتوانسته است بخاطردرد و تورم یا ناپایداری زانو به فعالیت ادامه دهد.
• در ورزشهای تماسی و ضربات با انرژی بالا:
- این صدمات رباط ACL معمولاً با آسیب دیدگی سایر رباطهای زانو یا منیسک ها همراهی دارد
- اعمال یک نیروی شدید از سمت خارج به داخل به زانو می تواند منجر به یک سه گانه آسیب دیدگی شامل آسیب ACL, آسیب رباط جانبی داخلی زانو و آسیب تاخیری منیسک داخلی شود.
معاینه بالینی
• مشاهده دقیق زانو برای بررسی تجمع مایع یا تغییر شکل استخوانی ( شکستگی احتمالی ) طبق تحقیقات انجام شده در آسیب استخوانی تجمع سریع مایع در مفصل 72% ارتباط با آسیب رباط صلیبی قدامی دارد.
• معاینه دامنه حرکات مفصل زانو بخصوص بازشدن کامل زانو که اگر نشود امکان آسیب همراه در منیسک را مطرح می کند.
• لمس ساختارهای استخوانی امکان دارد منجر به شناسایی شکستگی استخوان درشت نی شود.
• لمس خطوط مفصلی زانو برای ارزیابی آسیب احتمالی منیسک ها لازم است. همچنین باید رباطهای جانبی زانو معاینه شوند.
• انجام Lachman test بعد از رفع یا کاهش درد بیمار باید برای ارزیابی رباط ACL صورت گیرد به این صورت که فرد روی تخت خوابیده و زانو را در وضعیت خم شدگی 20 تا 30 درجه قرار می دهیم با دست چپ ران را می گیریم و با دست راست پشت قسمت فوقانی ساق را به جلو و طرف خود می کشیم. چنانچه در سمت آسیب دیده مقدار جابجا شده به جلو نسبت به سمت سالم در پای دیگر بیش از 3 میلی متر باشد غیر عادی است و نمایانگر آسیب است.
• انجام تست Ant.drawer test بخاطر اسپاسم عضلات پشت ران که تست را متاثر می کند کمتر قابل اعتماد است. برای انجام تست بیمار به پشت خوابیده و زانوها را در وضعیت خم شدگی 90 درجه قرار می دهد. معاینه گر جلوی وی نشسته و با دو دست پشت قسمت زیر زانو را می گیرد و ساق را به سمت خود می کشد و در آسیب رباط صلیبی قدامی استخوان درشت نی جلو می آید
علل آسیب دیدگی رباط صلیبی قدامی
• ورزشهای پر خطر برای آسیب دیدگی ACL : ورزشهای فوتبال, اسکی, بسکتبال و بیسبال مسئول 78% از جراحات مرتبط با ورزش رباط صلیبی قدامی هستند.
• جنس : صدمات ورزشی زنان در زمینه پارگی رباط ACL بیشترمی باشند.
• کفش ورزشی : کفش های ورزشی که کناره های آنها سفتتر و محکمتر از وسط کف آنها می باشد بیشتر فرد را مستعد صدمه دیدگی ورزشی می کند.
بررسی تصویربرداری
رادیوگرافی:
• یافته های رادیوگرافیک اغلب منفی است.
• برای بررسی آسیب های همراه با پارگی ACL می توان از نماهای AP, Lateral و merchant و sunrise و Notch view استفاده نمود.
• نمای مایل برای بررسی صفحه استخوان تیبیا مفید است.
• امکان دارد در نمای AP شکستگی همراه با کندگی قسمت خارج کپسول ( Segond fracture ) دیده شود.
این شکستگی یک شاهد بر آسیب کپسول خارجی و یک مدرک غیر مستقیم بر آسیب رباط صلیبی قدامی است. و در قسمت خارجی صفحه تیبیا اتفاق می افتد درست در مجاورت خط مفصلی و در خلف توبرکل Gerdy
آرتروگرام:
• این روش تقریباً با MRI جایگزین شده است.
• از این روش برای بررسی پارگی ACL استفاده می شود.
ام آر آی:
• برای تشخیص آسیب های ACL حدود 95% حساسیت دارد. همچنین با آن می توان کوفتگی های استخوانی را که در 90% از موارد آسیب رباط صلیبی قدامی وجود دارند تشخیص داد.
درمان
فاز حاد:
چنانچه جراحی لازم باشد معمولاً آنرا 3 هفته به تاخیر می اندازند تا التهاب کاهش یافته و از عوارضی مثل خشکی مفصل بدنبال جراحی سریع جلوگیری شود. باید در این سه هفته عضلات جلو و عقب ران و دامنه حرکتی مفصل زانو تقویت و زیاد شود که این امر می تواند به کاهش تجمع مایع مفصلی و بدست آوردن سریع توان عضلانی بعد از عمل کمک کند. برای تصمیم به جراحی توجه به چند فاکتور مهم است مثل سطح فعالیت ورزشی قبل از صدمه دیدگی , صدمات همراه , تمایل برای ادامه همان رشته ورزشی.و میزان شلی مفصل زانو.جراحی می تواند بصورت ترمیم داخل یا خارج مفصلی رباط صلیبی قدامی باشد, در روش داخل مفصلی توسط روش آرتروسکوپی رباط پاره شده را بصورت اولیه یا با استفاده از رباط زیر کشکک ترمیم می کنند. در روش خارج مفصلی هم با استفاده از بخشی از نوار فیبری خارج ران به نام ایلیو تیبیال تراکت زانو را در سمت خارجی در بیرون سطح مفصلی پایدار می کنند. انتخاب بین این دو روش بسته به نظر جراح دارد و امری تخصصی است. درمان غیر جراحی پارگی aclمعمولا برای افراد مسن و آنهایی که قصد پرداختن به ورزش های شدید و رقابتی را ندارند در نظر گرفته می شود.
فاز بهبودی: سه فاز دارد
• فاز اول : دو هفته اول بعد از جراحی را شامل می شود و هدف در آن رسیدن به بازشدگی کامل زانو ( Full extension ) و حفظ قدرت عضلانی عضله چهارسر رانی و کاهش تورم و نیز توانایی خم کردن زانو در حد نود درجه است.
• فاز دوم : هفته سوم تا پنجم بعد از عمل را شامل می شود و هدف در آن حفظ توانایی باز کردن کامل زانو و افزایش میزان خم شدن زانو به بیش از 90 درجه تا رسیدن به خم شدگی کامل زانو است.
• فاز سوم : هفته ششم را شامل می گردد و هدف در آن افزایش قدرت و سفتی عضلانی است و بدنبال این مرحله به آرامی به ورزش باز می گردیم.بدون انجام تمرینات کافی در دوره بعد از جراحی بازگشت به ورزش به زمانی معادل ۹-۶ ماه زمان نیاز دارد.
عوارض
• خشکی مفصلی
• ناپایداری مفصل زانو
• دردو محدودیت حرکات مفصل زانو
آسیب رباط جانبی داخلی زانو (مبحث زانودرد (
پیش زمینه
آسیب رباط جانبی داخلی زانو ازشایع ترین آسیب های ورزشی است. اغلب آسیبهای رباط جانبی داخل زانو مرتبط با ورزش است و در همه سنین می تواند رخ دهد.رباط جانبی داخلی زانو شایعترین رباط زانو است که در ورزش دچار آسیب دیدگی و صدمه ورزشی می شود.
فرکانس
بخاطر طیف وسیع آسیبهای وارده به رباط جانبی داخلی زانو تعیین میزان بروز این آسیب امکانپذیر نیست. بسیاری از آسیبهای این رباط جزئی بوده و نیازی به درمان خاص ندارند و بهبودی خودبخودی دارند.
آناتومی کاربردی
نمای داخلی زانو را می توان به سه لایه تقسیم نمود, لایه سطحی اول همان غلاف عضلانی دو عضله سارتوریوس و گاستروکنمیوس است. لایه دوم شامل رباط جانبی داخلی سطحی است که به آن رباط جانبی درشت نی هم می گوییم. این رباط در بالا به انتهای تحتانی داخلی استخوان ران و در پائین 5-4 سانتی متر پائین مفصل زانو به استخوان درشت نی اتصال دارد.
لایه سوم همان کپسول مفصلی زانو است که در بالا و پائین به لبه های مفصلی اتصال دارد. کپسول زانو خود سه جزء دارد که 3/1 قدامی آن نازک بوده و به منیسک داخلی اتصال دارد, 3/1 میانی شامل رباط جانبی داخلی عمقی است و محکم به تنه میانی منیسک داخلی اتصال دارد , 3/1 خلفی کپسول را رباط مایل خلفی زانو می سازد.
بیومکانیک ورزشی
نشان داده شده رباط سطحی جانبی داخلی زانو در مقابل نیروهایی که زانو را به سمت داخل می فشارد ( از خارج به داخل ) مقاومت می کند و این مقاومت را در هر درجه ای از میزان خم شدن زانو خواهد داشت, یعنی زانو در هر زاویه ای که باشد از باز بودن کامل تا بسته بودن این رباط در برابر نیروهایی که از خارج به داخل زانو وارد می شود مقاومت و مفصل زانو را پایدار نگه می دارد. همچنین بخش سطحی رباط جانبی داخلی زانو در مقابل چرخش به خارج بیش از حد درشت نی هم مقاومت می کند.
اصولاً پایداری استاتیک مفاصل را رباطها و پایداری دینامیک را عضلات تامین می کنند. در پایداری استاتیک مفصل زانو رباط جانبی داخلی عمقی زانو و رباط مایل خلفی در قالب کپسول مفصلی و نیز رباط جانبی داخلی سطحی نقش دارند.
شرح حال
• کی و چگونه آسیب رخ داده ؟
• مکانیسم و حالت ایجاد آسیب چی بوده است ؟
• وضعیت زانو در هنگام آسیب چگونه بوده است ؟
• آیا ورزشکار بلافاصله بعد از آسیب قادر به تحمل وزن در راه رفتن بوده و یا خیر, حالا چطور ؟
• آیا تورم زانو بلافاصله رخ داده یا با تاخیر ؟
• آیا در هنگام صدمه دیدگی فرد صدایی مثل « تق » در زانو احساس کرده یا خیر ؟
• آیا تغییر شکل واضح در مفصل داریم یا خیر ( مثلاً در رفتگی کشکک )
• آیا سابقه ای از آسیب یا شکستگی قبلی در زانو وجود دارد یا خیر ؟
معاینه
• نگاه و لمس ناحیه صدمه دیده, توجه به حساسیت در لمس, تورم بافت نرم , تغییر شکل, خونریزی و توجه خاص به ناحیه مربوط به رباط داخلی جانبی زانو.
• تجمع زیاد مایع مفصلی می تواند نشاندهنده وجود آسیب داخلی مفصلی همراه باشد . مثلاً آسیب همراه در منیسک داخلی و یا رباطهای صلیبی قدامی و خلفی.
• قوام و عملکرد رباط جانبی داخلی زانو را با اعمال نیرویی از خارج به داخل در محل مفصل زانو ارزیابی می کنیم. این نیرو را در دو وضعیت وارد می کنیم. اول در هنگامی که زانو کاملاً باز و دوم در وضعیتی که زانو 30 درجه خم شده است. هر گونه شلی و جابجایی زیاد نشان دهنده آسیب این رباط است که درجات خاص خود را دارد.
• انجام تستهای Ant , post draw test و Lachman برای رد آسیب های رباطی همراه احتمالی.
درجه بندی آسیب ( بر اساس درجه بندی جامعه پزشکی آمریکا )
درجه 1 : صفر تا نیم سانتی متر باز شدن مفصل در سمت داخل زانو در اثر اعمال فشار به قسمت خارجی زانو.
درجه 2 : نیم تا یک سانتی متر باز شدن مفصل در سمت داخل زانو در اثر اعمال فشار به قسمت خارجی زانو.
درجه 3 : باز شدن بیش از سه سانتی متر.
درجه بندی O΄Donghue
درجه 1 : تعداد کمی فیبر رباط جانبی داخلی پاره شده اما رباط از نظر ظاهری پایدار و یکدست است.
درجه 2 : پارگی ناکامل رباط و عدم شلی قابل توجه در سمت داخل زانو
درجه 3 : پارگی کامل رباط و شلی و ناپایداری واضح در سمت داخل زانو.
آسیب های همراه با آسیب رباط جانبی داخلی زانو
1- آسیب رباط صلیبی قدامی : در 20% موارد از آسیب درجه 1 رباط جانبی داخلی و در 78% از آسیب درجه 3 رباط جانبی داخلی آسیب همزمان در رباط صلیبی قدامی دیده می شود.
2- آسیب منیسک داخلی : در 25-5 % از مواردی که رباط جانبی داخلی دچار جراحت و صدمه دیدگی می شود آسیب منیسک داخلی بخاطر اتصالاتی که به این رباط دارد دیده می شود.
3- رباط صلیبی خلفی : در موارد معدودی احتمال آسیب دیدگی دارد.
بررسی های تصویری
رادیوگرافی :
• برای رد شکستگی در صفحه استخوان درشت نی, انتهای تحتانی ران و کشکک.
• انجام نماهای AP و Lateral و Patellofemoral .
• وجود کلسیفیکاسیون در محل اتصال رباط جانبی داخلی به استخوان ران نمایانگر آسیب قبلی به این رباط است.
ام ار آی :
• زمانی نیاز است که به آسیبهای همراه شک داریم.
• با MRI می تواند آسیب رباطهای صلیبی و منیسک را براحتی تشخیص داد.
سونوگرافی :
• مطالعات اخیر نشان می دهد که سونوگرافی در تشخیص آسیب دیدگی رباط جانبی داخلی زانو ارزشمند است.
درمان
· فاز حاد:
در درجه اول همان اصول و روشهای اولیه برخورد با آسیب باید صورت گیرد که عبارتند از استراحت و توقف فعالیت, سرما درمانی در 24 تا 48 ساعت اول , فشار موضعی محل با بانداژ محکم برای جلوگیری از تورم و بالا نگه داشتن عضو آنهم برای کاهش تورم و التهاب.
در آسیب های درجه 1 و 2 درمان اصلی غیر جراحی و از نوع حمایتی است. با استراحت به زانو و استفاده از چوب زیر بغل برای جلوگیری از اعمال فشار به زانو بعد از چند روز بهبودی رخ می دهد.
در پارگی درجه 3 در قدیم روش اصلی جراحی بود اما امروزه سعی می کنند تا با روش غیر جراحی اقدام کنند. امروزه توصیه می شود برای مدت 6 هفته زانو را در وضعیت 30 درجه خم شده توسط یک Brace نگه دارند و در 2-1 هفته اول از چوب بغل استفاده کنند.
هدف از درمان کاهش ناراحتی ودرد, بازیابی دامنه حرکات طبیعی مفصلی و بدست آوردن دوباره قدرت عضلانی مناسب است. لازم است تا زمانی که فرد در هنگام اعمال نیرو یا وزن روی زانو احساس ناراحتی ودرد دارد از چوب زیر بغل استفاده شود. لازم است تمرینهای مناسب جهت افزایش دامنه حرکات مفصل زانو انجام گیرد, بعد از تقویت عضله چهار سر رانی می توان به تمرینهای اختصاصی ورزشکار در ورزش مربوطه پرداخت.
* فاز بهبودی: .
مطالعات دراز مدت نشان داده است که تقریباً همه ورزشکارانی که آسیب درجه 1 و 2 داشته اند طی 3 ماه به وضعیت قبل از آسیب دیدگی بر می گردند. در آنها که آسیب درجه 3 داشته اند این زمان 9-6 ماه است.
بازگشت به تمرین
زمان بازگشت به تمرین زمانی است که زانوی صدمه دیده 90% توان و قدرت قبل از آسیب دیدگی را بدست آورد. این مدت برای آسیب درجه 1و 2 حدود 3-1 هفته و برای آسیب درجه 3 معمولاً 6 هفته است.
آسیب و شکستگی ران ( دوشنبه 12 تیر 1385 )
پیش زمینه
طیف آسیبهای ورزشی و شکستگی های ران از یک شکستگی فشاری بدون جابجایی استخوانی تا یک شکستگی شدید همراه با آسیب بافت نرم عصبی_عروقی که نیاز به قطع پا دارد متفاوت است. در یک فرد سالم ورزشکار که مشکل داخلی یا غددی ندارد شکستگی تنه استخوان ران براحتی رخ نمی دهد. از آنجا که این استخوان محکمترین استخوان بدن بحساب می آید شکستگی آن مستلزم اعمال نیروی زیاد مستقیم به آن است و به همین خاطر اغلب همراه با آن شکستگی و آسیب های همراه در سایر نقاط بدن ( بخاطر انرژی زیاد وارد شده ) را داریم بعنوان مثال در تصادف رانندگی در رالی یا پرت شدن از کوه یا از روی موتور. چنانچه فرد مشکل زمینه ای داشته باشد که بر روی تراکم استخوانی وی اثر منفی گذاشته باشد با اعمال نیروهای کمتر احتمال آسیب مجزای استخوان ران ( بدون آسیب سایر نواحی ) وجود دارد مثل شکستگی در افراد مسن یا زنان و دخترانی که در اثر ورزش شدید مدتهاست که سیکلهای ماهانه نداشته اند.
بر حسب جهت اعمال نیرو فرم شکستگی ها متغیر است. ضربه از روبرو معمولاً شکستگی عرضی می دهد حال آنکه نیروهای چرخشی سبب شکستگی های مایل و مارپیچی می شوند.
فرکانس آسیب
• میزان بروز شکستگی ران 3/1-1 در 000/10 نفر در سال می باشد.
• در افراد زیر 25 سال و بالای 65 سال این میزان 3 در 10000 نفر در سال است.
• این آسیب در مردان ورزشکار زیر 30 سال شایعتر است.
• میزان بروز شکستگی فشاری ( stress fracture ) در ورزشکاران 8/2% است.
• میزان متوسط محدودیت فعالیت : 107 روز
• میزان متوسط دوری از شغل یا تمرین : 30 روز
آناتومی کاربردی
استخوان ران محکمترین,درازترین و سنگین ترین استخوان بدن است. سه بخش دارد : تنه، انتهای فوقانی و انتهای تحتانی. استخوانیست با کمی تحدب به جلو، این تحدب سبب اعمال نیروهای فشاری به سمت داخل انتهای تحتانی ران و زانو و اعمال نیروهای کششی به قسمت خارجی انتهای تحتانی ران و زانو می شود.
نیروهای بسیاری مثل نیروهای چرخشی_کششی_فشاری و محوری به ران وارد می شود. در خلال انقباض عضلات ران استخوان ران بصورت تکیه گاه عمل می کند.
در اطراف این استخوان 3 بخش عضلانی مجزا وجود دارند: در داخل عضلات ادوکتور، در جلو عضله چهارسر رانی و در عقب آن عضلات هامسترینگ. که هر کدام کار خاص را انجام می دهند.
بیومکانیک ورزشی
شکستگی های ناشی از ورزش در استخوان ران عمدتاً در ورزشهای با سرعت بالا که انرژی زیاد به فرد وارد میشود روی می دهد مثل فوتبال،اسکی، هاکی، موتور سواری، رالی.
اما در زمینه stress fracture یا همان شکستگی استرسی در استخوان ران : این نوع شکستگی به شکستگی های ریزی در بدنه استخوان اطلاق می شود که در اثر ضربات و فشارهای مداوم بر روی استخوان بوجود می آید. طی مرور زمان و بر اثر ضربات متوسط اما تکراری و پایدار به استخوان شکستگی های ریز و تغییر در ساختمان استخوان ایجاد می شود. در این نوع شکستگی استخوانها جابجا نشده و در عکس یک استخوان شکسته واضح نداریم. ایجاد درد استخوانی در هنگام ورزش نشانه آن می باشد.
اغلب stress fracture ها در تقاطع داخلی 3/1 فوقانی و 3/2 تحتانی ران رخ می دهد.
شرح حال
در ضربات :
• سابقه ای از ضربه به ران داریم
• درد بدنبال ضربه ایجاد شده و حاد است.
• ناتوانی از تحمل وزن برروی پای درگیر.
در شکستگی های استرسی:
• سابقه ای از تغییر در شدت و میزان تمرین داریم
• احتمال دارد محیط ورزش به تازگی عوض شده باشد ( مثلاً از تشک به زمین سفت )
• کفش و نوع آن مهم است و باید پرسیده شود.
• شروع علائم تدریجی است اما می تواند ناگهانی باشد.
• فرد معمولاً در ناحیه کشاله ران درد دارد.
• علائم با تمرین تشدید و با استراحت بهتر میشود.
معاینه
در ضربات :
• یک معاینه سر تا پا لازم است ( بعلت شدت ضربه احتمال درگیری سایر نواحی را داریم )
• لمس لگن _ ران و زانوها و بررسی آنها
• ارزیابی عروق انتهای پا ( نبض ها چک شود )
• ارزیابی عصبی انتهای پا ( حس و حرکت پا بررسی شود )
در شکستگی های استرسی:
• معمولاً یافته های معاینه ناچیز است.
• احتمال دارد محل آسیب متورم باشد.
• احتمال دارد کاهش دامنه حرکات مفصلی داشته باشیم.
• در حرکات قوی چرخشی ران یا تحمل وزن دردتشدید میشود.
• می تواند علائم دو طرفه باشد.
علل
شکستگی :
• حوادث موتوری ( ماشین _ موتور )
• ورزشهای با سرعت بالا ( اسکی _ هاکی _ فوتبال )
•سقوط ( شیرجه نادرست _ کوهنوردی )
شکستگی های استرسی:
• دویدن طولانی
• زنان ورزشکار با اختلال قاعدگی ( بیش از 6 ماه )
• کفش نامناسب
• محیط تمرین با کفپوش سفت
تصویربرداری
ضربات :
• CXR برای رد علل تهدید حیات در حوادث شدید یا با سرعت بالا
• عکس از ستون مهره
• AP از لگن
• عکس AP و lateral از ران، زانو و مفصل ران.
• CT اسکن از سر ( در وجود علائم عصبی )
Stress fracture :
• عکس AP و lateral از استخوان ران : معمولاً 6-2 هفته بعد از شروع علائم تغییرات رادیوگرافی دیده میشود.
• اسکن رادیونوکلئید : روش استاندارد طلایی است و اختلال را 3 هفته زودتر از رادیوگرافی می توان دید.
درمان
فاز حاد :
در شکستگی حاد معمولاً اقدام اول جراحی است و طی آن استخوانهای شکسته به هم fix می شوند که بهترین زمان انجام این کار 48 ساعت اول بعد از آسیب است تا عوارض کاهش یابد .در موارد stress fracture یک محافظ تحمل کننده وزن برای مدت 4-1 هفته برای بهبود علائم و بهبود استخوانی که همان تشکیل استخوان جدید در محل آسیب است استفاده میشود.فرد باید برای مدت 16-8 هفته از دویدن خودداری کند. یک برنامه تمرینی با فشار کم شامل دوچرخه سواری، شنا و راه رفتن در آب عالی است.
فرد ورزشکار باید آمادگی قلبی، عروقی و توانایی اندام فوقانی خود را طی این مدت حفظ کند اما از ورزش شدید اندام تحتانی تا زمان بهبودی کامل و رفع علائم خودداری کند.
فاز بهبودی:
درفاز بهبودی در موارد شکستگی فیزیوتراپی برای بهبود قدرت عضلانی و افزایش دامنه حرکات مفصل زانو و ران انجام می گیرد.
در موارد شکستگی های فشاری ( stress fracture ) زمانی که دیگر درد نداشت محافظ را برداشته و با ورزشهایی که فشار کمی دارند و اشاره شد بصورت هوازی پرداخته میشود.
بازگشت به تمرین
در شکستگی ها:
طی سه ماه استخوان ران جوش می خورد بعد از جوش خوردگی درمان بر تقویت عضلانی متمرکز میشود . تقویت باید تا زمانی که قدرت عضلانی 95% پای مقابل شود انجام می گیرد و بعد تمرینهای اختصاصی رشته آغاز می گردد.
فرد باید طی یکسال به وضعیت قبل ازآسیب دیدگی باز گردد.
در شکستگی های استرسی:
حداقل 6 هفته لازم است تا به فعالیت ورزشی برگردد. فرد باید آرام آرام به شدت تمرینها اضافه کند.
پیش آگهی : 90% شکستگی های ران بخوبی ترمیم و فرد به ورزش باز می گردد.
Stress fracture هم پش آگهی عالی دارد و در غیاب بیماری زمینه ای تقریباً بهبودی کامل دارد.