فرینا

خواب حیوانات

خواب پرندگان و حیوانات همراه با نکته های جالب و عجیب است. به عنوان مثال سگ و گربه و سایر انواع این تیره، خمیده می خوابند. مارها بدون استثنا چمبره زده و با چشمان باز به خواب می رود. غیر از انسان، بندرت حیوان زنده ای به پشت می خوابد. حیوانات هنگام خواب احتمالا برای ایجاد گرما و دفاع، حالت خمیده به خود می گیرند. بشر اولیه مردگان را به این حالت دفن می کرد زیرا به آنها به چشم شخص خوابیده نگاه می کرد.

تعدادی از حیوانات برنامه حیاتی خود را تحت تاثیر خواب زمستانی گیاهان و سایر حیوانات و حشراتی که آذوقه غذایی آنها را تشکیل می دهند تنظیم می کنند. در چنین مواردی، پرندگان برای رهایی از گرسنگی مهاجرت می کنند و حیوانات دیگر دست به مسافرت های دور می زنند. ولی بعضی از حیواناتی که نمی توانند از زمستان فرار کنند چربی ضخیمی بدنشان را فرا گرفته به خواب می روند و ماهها بعد، گرسنه و لاغر از خواب بیدار می شوند.

بین خواب ممتدی که هفته ها و یا ماهها به طول می انجامد و استراحت عادی که در طی چند ساعت پایان می یابد اختلاف زیادی است. به طور قطع نمی توان گفت که آیا خواب طولانی زمستانی، مداوم است یا مقطع، سبک است یا سنگین. تجارب در زمینه خواب زمستانی موش خرمای کوهی ثابت کرده که در این دوره، تنفس به طور کامل قطع می شود، جریان خون برقرار بوده ولی سرعتش بسیار کم است. درجه حرارت بدن پایین می آید تا جایی که به حرارت محیط خارج می رسد. حیوان هیچ غذایی نمی خورد و چیزی هم دفع نمی کند. شاید عدم توانایی در تهیه آذوقه تنها علت خواب زمستانی نباشد و شدت و ضعف سرمای زمستان نیز حیوان را مجبور سازد که به خواب زمستانی فرو رود.

ماده خرس سیاه آمریکایی از زمستان به منظور آمادگی برای مادر شدن استقبال می کند. کمی پس از شروع زمستان، ماده خرس قطبی خود را زیر برف ها مدفون می سازد و خارج نمی شود تا اینکه در بهار، همراه بچه های خود ظاهر می گردد. عقیده بر این است که توله ها در مدت خواب ممتد مادر به دنیا آمده و از پستان وی شیر می نوشند. خواب وی واقعا سنگین است. در واقع خواب زمستانی با خصوصیات مشخصی از روش طبیعت پیروی می کند.

شروع و مدت خواب زمستانی در خرسها با ارتفاع و آب و هوای محل زندگی آنها بستگی دارد. در نقاط کم ارتفاع و گرم ممکن است اصولا خواب زمستانی نداشته باشند. خرسها قبل از خواب زمستانی تغذیه زیاد کرده و لایه ضخیمی از چربی در زیر پوست آنها ذخیره می‌شود. معمولا با ریزش اولین برف در داخل لانه مستقر می‌شود هنگامی که لانه بوسیله برف کاملا پوشیده می‌شود فقط سوراخ کوچکی لانه را به محیط خارج مربوط می‌سازد.