میرزا صالح شیرازی وتاسیس روزنامه در ایران
میرزا صالح شیرازی وتاسیس روزنامه در ایران
11 ارديبهشت سالگرد انتشار اولين روزنامه در ايران است . ميرزا صالح شيرازي نخستين كسي است كه به همت وي روزنامه به معناي امروزي آن در ايران تأسيس شد آن هم در زماني كه بخش اعظم عامه‌مردم بي‌سواد و يا بي‌علا‌قه به مطالعه‌روزنامه، نشريه و كتاب بوده‌اند. كاغذ اخبار به عنوان نخستين روزنامه كه حاكي از آغاز تجدد در جامعه سنتي بود حدود 72 سال قبل از مشروطه با سردبيري ميرزا صالح شيرازي كازروني منتشر شد كه نخستين شماره در 25 محرم 1253 ( ژانويه 1837 دي ماه 1215)در زمان محمد شاه قاجار و در دوره صدارت حاج ميرزا آقاسي در دو صفحه به صورت چاپ سنگي در تهران انتشار مي‌يافت.
اين مرد بزرگ تاثير بسزايي در زندگي حرفه اي من داشت . چون مني كه هميشه مادرم برايم انشا مي‌نوشت و من حفظ مي‌كردم تصميم گرفتم روزنامه نگار شوم. به همين راحتي. آخر آن سالها دوران طلا‌يي مطبوعات بود .حتما شما هم سال‌هاي 1376 تا1380 را به ياد داريد كه چه روزنامه‌هاي وزيني به دنيا آمدند. هرچند كه عمر كوتاهي داشتند ولي در همان اندك زمان تاثير شگرف خود را بر افكارعمومي‌جامعه گذاشتند.
پس از كاغذ اخبار روزنامه‌هاي ديگري پا به عرصه گذاشتند كه از آن جمله مي‌توان به: 1- وقايع اتفاقيه
5 ربيع الاول 1267 قمري، سالروز انتشار نخستين روزنامه ي فارسي زبان ايراني
«وقايع اتفاقيّه» بدستور ميرزا تقي خان اميركبير
نخستين روزنامه ي فارسي زبان ايران در ابتدا «اخبار دارُ الخلافه» نام داشت و از شماره ي دوم به وقايع اتفاقيّه تغيير نام يافت. انتشار اين روزنامه در سومين سال سلطنت ناصرالدين شاه قاجار و به دستور ميرزا تقي خان اميركبير، صدراعظم با كفايت آن دوره آغاز شد. مديريت و سردبيري اين روزنامه بر عهده ي حاج ميرزا تذكره چي بود و اخبار آن هم تحت نظارت اميركبير گردآوري مي شد. مطالبي كه در اين روزنامه چاپ مي شد، اخباري از دولت ايران، جهان و ترجمه ي مقالات علمي از مطبوعات اروپا و نيز آگهي بود. چهل و يك شماره از اين روزنامه در عصر صدارت اميركبير منتشر شد و چهل و نهمين شماره ي آن حاوي خبر قتل اين شخصيت كاردان و ميهن دوست بود.
وقايع اتفاقيه تا 472 شماره منتشر شد و بعهدها تحت نام هاي ديگري از جمله روزنامه ي دولت عِليّه ي ايران منتشر گرديد
2 - روزنامه دولت عليه ايران 3- روزنامه دولتي (بدون تصوير) 4- روزنامه ملت سنيه ايران (ملتي) 5- روزنامه علميه دولت عليه ايران 6- حكيم الممالك 7-مراه السفر 8- ايران 9- روزنامه علمي 10 -روزنامه نظامي11- مريخ 12- اطلا‌ع 13- فرهنگ 14- تبريز 15- اردو همايون 16- دانش 17- شرف 18- ناصري 19- تربيت 20- شرافت 21- الحديد 22- ادب دوره اول در تبريز، دوره دوم در مشهد 23- احتياج 24- معارف 25- اقبال 26- خلا‌صه الحوادث 27- كمال و... اشاره كرد.
در خانه ما كسي اهل خواندن روزنامه نبود ولي كتاب چرا. البته بيشتر رمان آن هم از نوع عشقولا‌نه. مجله‌هاي فيلم و تا حدودي هم گل آقا تنها مطبوعاتي بودند كه به خانه ما راه مي‌يافتند. خدايش بيامرزد كيومرث صابري را. كاريكاتور با حمايت‌هاي «صابري» رشد كرد. او باعث شد «كاريكاتور» جايگاه خود را در اجتماع به دست بياورد.
در مورد روزنامه ميرزا صالح شيرازي نمونه‌اي از آن ظاهرا در ايران موجود نيست. كهن‌ترين سندي كه در باره اولين روزنامه فارسي در ايران دردست داريم «اعلا‌م نامه دولتي» است. منبع مهم ديگر مجله «انجمن آسيايي» است كه به زبان انگليسي در انگلستان منتشر مي‌شد و در سال 1839 مطالبي راجع به روزنامه فارسي نوشته و يك شماره از روزنامه كاغذاخبار را عينا به چاپ رسانده است.
من كه دانشجوي ترم 3 حسابداري بودم به اين نتيجه رسيدم كه اين رشته با روحيه من سازگاري ندارد و برخلا‌ف ميل خانواده و در برابر چشمان ناباور آنها انصراف دادم! اين بار تصميم گرفتم روزنامه‌نگاري بخوانم. هيچ كس باور نمي‌كرد.
«به طور كلي مي‌توان گفت كه روزنامه‌نگاري در دوره مشروطيت رونق بيشتري يافت و روزنامه‌هاي فارسي بسياري پديد آمد. در ميان آنها، دو روزنامه «نسيم شمال» و «صور اسرافيل» محبوبيت و ويژگي خاصي در ايران كسب نمود كه بدون توجه به آنها نمي‌توان نهضت مشروطيت را چنانكه بود باز شناخت.
خلا‌صه من در رشته روزنامه نگاري قبول شدم. خودمانيم ولي عجب پشتكاري. آن هم در اين روزگار كه كنكور دست كمي از هفت خوان رستم ندارد.
«روز هفدهم مرداد در ايران» روز خبرنگار نامگذاري شده است. هفدهم مرداد ماه پس از آن به عنوان روز خبرنگار ناميده شد كه محمود صارمي، خبرنگار خبرگزاري جمهوري اسلا‌مي(ايرنا) هنگام انجام وظيفه در شهر مزار شريف در سال 1377 توسط طالبان شهيد شد.»
اين همه در سال تلفات مي‌دهيم ولي باز مي‌گويند بعد از كار در معدن از مشاغل سخت بازيگري در درجه دوم قرار دارد.
«روزنامه اطلا‌عات عصر روز يكشنبه 19 تير 1305 در تهران پا به عرصه وجود گذاشت. شوراي عالي معارف پانزدهم تير ماه همان سال امتياز اين روزنامه را به مديريت عباس مسعودي صادر كرده بود. مسعودي در آن هنگام عضو «مركز اطلا‌عات ايران» بود و در نخستين شماره روزنامه نيز نام همين مركز به عنوان ناشر آمده است.»
من كه به دنيا نيامده بودم ولي مي‌گويند روزنامه اطلا‌عات در دوران پيش از انقلا‌ب نقش بسيار اساسي را بازي كرد. روزنامه اطلا‌عات بيشترين تيراژ و بيشترين آگهي در ميان مطبوعات به خود اختصاص داده بود. روزنامه اي قديمي با 80 سال انتشار مستمر.